Rakowiec (część Przedmieścia Oławskiego)/ Morgenau (Teil der Ohlauer Vorstadt)

Kilka słów o miejscu z którego pochodzę. To popularne “Niskie Łąki”, część Rakowca, Rakowiec – część Przedmieścia Oławskiego. Podlegamy pod dzielnice administracyjną Krzyki.

Zaczynając od Rakowca, to wieś założona w 1667 jako Morgenau. Nazwa pochodzi od morg ziemii, łąk, kałuży, terenów podmokłych, tak pięknie położonych w widłach dwóch rzek – Odry i Oławy. Do dziś można to rozpoznać chociażby po nazewnictwie ulic np.: Rakowiecka, Żabia Ścieżka. Czystość i zasób wód tego terenu skutkowały budową wodociągów. W latach 1866-1871 wybudowano na ulicy Na Grobli wieżę ciśnień. Budowla zachowała się w dobrym stanie do dzisiaj. Jest to jeden z najstarszych obecnie budynków technicznych/industrialnych miasta. W planach Rady Miejskiej było utworzenie w owej wieży muzeum. W wieży odbywają się również spektakle Teatru Współczesnego.

4107767

Zdjęcie z początku XX wieku. Odra, po prawej stronie wieża, po lewej Wybrzeże Wyspiańskiego.

Najprawdopodobniej wykonane z Mostu Grunwaldzkiego.

Jeżeli już mowa o wodzie – na uwagę zasługuje dawne kąpielisko “Oławka” / Ohlestrandbad. W czasach przedwojennych jedno z ulubionych miejsc mieszkańców Breslau. Miejsce wodnej rozrywki i wyciszenia, kajakarstwa i żeglugi.

379053

W tle zdjęcia widać wcześniej wspomnianą wieżę ciśnień. Pomosty ze zdjęcia zachowane były jeszcze w latach 60-tych. Dziś z kąpieliska, tzn z jego infrastruktury nie zostało nic. Latem w największe upały mieszkańcy Przedmieścia Oławskiego urządzają nad potocznie zwaną “Oławką” grille, a ci śmielsi zażywają również kąpieli. Krąży również pogłoska, że na samym środku kąpieliska (tu, gdzie Oława się poszerza, tworzy coś w rodzaju rozlewiska) znajduje się zatopiony czołg z czasów II wojny światowej.

Idąc dalej szlakiem cieków wodnych – Odra. W miejscu obecnej Kładki Zwierzynieckiej (taki wrocławski Golden Gate…) w okresie przed wojennym nie było żadnego mostu. Była za to przeprawa promowa obecna na zdjęciu poniżej. Według mnie była ona kilka metrów przesunięta w lewo wobec dzisiejszej kładki. Wychodziła z cypelków zagiętych pod kątem wobec płynącej Odry. Piękny budynek wrocławskiego Zoo zachował się do dzisiaj. Zawsze kiedy tamtędy przechodzę myślę, że ten budynek to najpiękniejsza możliwa lokacja we Wrocławiu na zamieszkanie. Od wiosny do jesieni poprzez drewniane bramy obok tego budynku, tzn po lewej jego stronie funkcjonuje letnie wejście do Zoo.

kladka-001 (1)

Zmierzając ku koncowi mojego kolejnego posta, chciałbym wspomnić jeszcze o dzisiejszym Moście Oławskim. Łączy on ulicę Na Grobli z placem Wróblewskiego. Dawna nazwa / Mauritiusbruecke, od bliskości kościoła św. Maurycego (kierunek pl.Dominikańskiego po prawej stronie). Przedłużeniem ulicy Na Grobli jest ulica Walońska. Nazwa pochodzi od tkaczy walońskich, którzy niegdyś tędy przeprawiali swoje wypasających swoje zwierzęta nad Odrą. Wówczas istniała tam kładka. W  1883 roku budowla ta już jako most została ukończona i oddana do użytku. Szczególnie wykorzystywana do transportu drewna do składów usytuowanych przy ulicy Rakowieckiej (Morgenau). Most wykonany z piaskowca i granitu (granit sprowadzany z pobliskiego Strzegomia), w czasach przedwojennych prowadziła przez niego trasa tramwajowa na Morgenau. Do dzisiaj jadąc od strony pl.Wróblewskiego widać szyny biegnące i urywające się tuż przed mostem. Szyny na odcinku mostu zostały zdemonotwane podczas jego remontu w 1990 roku (poprzedni remont lata 60-te). W czasach przedwojennych most był zdobiony latarniami, oczywiście gazowymi. Warto zwrócić uwagę na zdobienia od strony rzeki, tzn. idąc w stronę wodociągów skręcić za mostem w prawo. Stąpamy wówczas po fundamentach dawnych zabudowań wzdłuż rzeki Oława. Niestety te kamienice nie przetrwały do dzisiaj. Próbuje się to zrekompensować budową kompleksu apartamentów Angel Wings (po drugiej stronie Oławy, na terenie dawnego WPO), jednak według mnie bezskutecznie. Około kilkuset metrów dalej, tuż przed Mostem Grunwaldzkim (Kaiserbruecke) Oława łączy się z Odrą. Poniżej Mauritius Bruecke (inna nazwa też: Margarethenbruecke).

12106

To zaledwie początek historii jaką chciałbym Wam  przedstawić. Zacząłem od obiektów związanych z wodą. To dwie rzeki czynią Morgenau / Niskie Łąki magicznym miejscem.

Następne, co Wam przedstawie (potrzebuje trochę czasu na zebranie informacji) to miejsca rozrywek dawnego Morgenau, czyli o Wappenhof (Dom Herbowy) oraz o Luna Park i jego późniejszych losach.

Próbuje rozmawiać z rdzennymi mieszkańcami Breslau, by móc zdokumentować rownież ich wspomnienia, a nie tylko same fakty. Mam nadzieję, że mi się to uda. Czuję w tym jakąś swoją misję.

Tłumaczenie na niemiecki i ewentualne poprawki składni, literówek itp. zrobię na dniach.

Start 07.01.2014

Witam serdecznie.

Mój Blog przybliży Wam historię, wspomnienia mieszkańców o Wrocławiu / Breslau.

Chiałbym oddać, przedstawić ducha tego miasta. Muszę się śpieszyć, bo jego świadkowie, ludzie, którzy mogą się jeszcze przenieść w lata 40-te są prawie na wymarciu.

Ku pamięci mojego miasta.

***

Herzlich Wilkommen!

Mein Blog wird euch die Geschichte und Erinnerungen von meiner Stadt Wroclaw / Breslau zeigen.

Ich moechte den Geist der Stadt vorstellen. Ich muss mich beeilen, da die Zeugen, die Leuten, die sich noch an 40-er XX. erinnern koennen – sind fast nicht mehr zu treffen.

Zum Gedenken meiner Stadt.

402